Jamniki należą do grupy psów myśliwskich zwanych norowcami. Jest to najmniej­sza rasa psów użytkowych, oddająca nadzwyczajne usługi podczas polowań. Już z nazwy wynika, że używane są do pracy pod ziemią, lecz przydatne też są jako posokowce i szperacze.
Jamniki hodowane są w trzech odmianach: krótkowłose, długowłose i szorstkowlo-se. W każdej odmianie wzorzec rozróżnia jeszcze trzy typy według masy ciała lub obwodu piersi; normalny, karzeł i jamnik na króliki.
Jamnik wywodzi się od ogarów (psów gończych), wśród których tworzy! prawdo­podobnie samodzielną odmianę krótkonożną. O tym pokrewieństwie świadczy też fakt, że jamniki mają silnie rozwinięty instynkt łowiecki. Można z powodzeniem używać ich do pracy na powierzchni — tak samo jak psy gończe, tzn. do głośnego szperania.
Budowa ogranicza co prawda nieco pole ich pracy, szczególnie przy dużych opa­dach śniegu, lecz poza tym nie ustępują one w niczym ogarom. Mają nadzwyczajny węch, dlatego też z powodzeniem mogą być użyte jako posokowce, tj. na sfarbowanym tropie postrzelonej zwierzyny płowej.

Jamnika krótkowłosego uważa się za najstarszą odmianę jamników, co do jamnika długowłosego przypuszcza się, że do powstania tej rasy przyczyniły się spaniele. Przy tworzeniu jamnika szorstkowłosego używane były świadomie inne rasy. Przyj­muje się, że powstał on ze skrzyżowania jamnika krótkowłosego z niektórymi terie­rami, głównie z dandie dinmont terierem. Podział jamników według wzrostu po­dyktowany został potrzebami praktyki łowieckiej. Na niektórych terenach, szcze­gólnie piaszczystych, nory są tak ciasne, że stosunkowo gruby jamnik nie zmieścił­by się. Wyhodowano przeto okazy mniejsze, karłowate. Do powstania najmniejsze­go jamnika — na króliki, który podobnie jak fretka ma służyć do wypędzania dzikich królików z nor, przyczynił się pinczer karłowaty. Cechy jego nieraz po dziś dzień uwidaczniają się, przede wszystkim we wzroście, w kształcie czaszki i oprawie oczu. Wielostronna przydatność jamników do polowania spowodowała dużą ich popularność wśród myśliwych, a przede wszystkim wśród zawodowych leśników. Po inwazji terierów na kontynent europejski jamnik utracił przejściowo swą po­zycję, lecz obecnie odzyskuje ponownie dawną popularność. Jamniki nadają się również do mieszkania, nie są wymagające i przywiązują się bardzo do człowieka. Żaden pies nie wykazuje tyle samodzielności i sprytu, co jamnik. O jego „kawa­łach” opowiadane są najróżniejsze anegdoty, mówi się o nim również, że nie jest karny. Zależy to od charakteru i rodzaju pracy jamnika. Gdy jamnik w ciemnej norze walczy na śmierć i życie z borsukiem, często kilkakrotnie większym od niego musi się zdać na własny spryt i siły. Nie może oczekiwać wskazówek swego pana, musi sam decydować, dlatego cechuje go samodzielność. Czyż można się dziwić, że chce również sam decydować we współżyciu ze swym panem.
Posłuszeństwa trzeba go nauczyć; również jamnika można wdrożyć do bezwarun­kowej karności.
Wychowanie należy zacząć wcześniej niż u innych ras i trzeba je prowadzić grun­townie i konsekwentnie zachowując dużo cierpliwości. Należy sobie zdawać sprawę, że chcemy opanować psa samodzielnego, niezwykle rozumnego, bystrego i przemyślnego. Za jego spryt i przemyślność można mu wiele wybaczyć.