Charakterystyka dotyczy wyłącznie cech łowieckich, natomiast cechy rasowe (ekstericrowe) nie będą omawiane w tym opracowaniu. Czytelnik znajdzie je w wielu innych publikacjach.

Charakterystykę tę należy rozumieć jako typową dla przekroju rasy. przy czym należy pamiętać, że w każdej rasie może zdarzyć się jakiś osobnik, który będzie odbiegał od ogólnie znanych i sprawdzonych cech danej rasy, równo w kierunku dodatnim, jaki ujemnym. Wyżły krótkowłose, długowłose czy szorstkowłose mają jedną wspólną cechę wrodzoną, to jest „stójkę” . Każda poszczególna rasa wyżłów ma, ogólnie mówiąc, różne wrodzone predyspozycje do pracy w trzech środowiskach: w polu, w wodzie i w lesie. Nie znaczy to jednak, że w danej rasie nie można trafić na osobnika, który odbiega cechami wrodzonymi od ogólnie znanych i przyjętych dla tej rasy, sąto predyspozycje osobnicze. A więc w rasach wyżłów typowo polnych można trafić osobniki, które doskonale będą dawały sobie radę w wodzie czy w lesie, pracując nawet dolnym wiatrem. I odwrotnie, w rasach psów predysponowanych do lepszej pracy w lesie można znaleźć osobniki doskonale pracujące w polu górnym wiatrem.

Kontrowersyjne pytanie, które nieraz mi zadawano, brzmiało: „A mój pies właśnie w tym środowisku pracuje doskonale, wbrew temu, co kolega mówi, i co pan na to?”. Należy to rozumieć jako wyjątki potwierdzające regułę, właśnie jako predyspozycje osobnicze dodatnie lub ujemne. Oto kolejny przykład. Spotkałem kilka wyżłów niemieckich krótkowłosych, które nie wystawiały zwierzyny. Czy na podstawie zachowania tych osobników mogę twierdzić, że cechą tej rasy jest brak stójki, gdy wiem, że wręcz odwrotnie, stójka u tej rasy jest dokonała? Po prostu u tych osobników nie wyeksponowano i nie utrwalono stójki, więc w tym wypadku był to raczej błąd w szkoleniu!
Stąd wniosek, że niezwykle ważnym elementem jest umiejętność szkolenia psa.